Kutu Baskısı İçin Bıçak İzi ve Dosya Hazırlığı
Kısa cevap: Kutu dosyası, kutunun açık hâlini gösteren bıçak izi (die-line) şablonu üzerine hazırlanır. Tasarımı bıçak izinin dışına 3 mm taşırın, metni kırım ve kesim çizgilerinden en az 3–5 mm uzak tutun ve bıçak izini ayrı bir katmanda bırakın.
01 Tanım
Bıçak izi (die-line) nedir?
Kutu düz bir karton tabakadan kesilir ve katlanır. Bu düz hâlin çizimi bıçak izidir: kesim çizgileri kutunun dış sınırını, kırım çizgileri katlanacak yerleri, yapıştırma payı ise kutunun birleştirileceği şeridi gösterir. Tasarım bu şablona göre yerleştirilir.
02 Çizgiler
Çizgi türleri
- Kesim çizgisi: Kartonun kesileceği çizgi; genellikle sürekli çizgi.
- Kırım çizgisi: Kartonun katlanacağı çizgi; genellikle kesikli çizgi.
- Yapıştırma payı: Kutunun yan kenarlarının birleştirildiği dar şerit; üzerine baskı yapılmaz ya da kontrollü yapılır.
- Taşma çizgisi: Tasarımın kesim çizgisinin dışına uzatılacağı sınır (genellikle 3 mm).
03 Yerleşim
Tasarımı şablona yerleştirmek
Önce bıçak izi dosyasını açın ve tasarımınızı ayrı bir katmanda bıçak izinin altına yerleştirin. Arka plan renginizi kesim çizgisinden 3 mm dışarı taşırın. Logo, metin ve barkodu kırım çizgilerinin üzerine denk getirmeyin; kırım yerinde baskı çatlayabilir ve görüntü bölünür.
Kutunun her yüzünün yönü önemlidir: metni kutunun okunacağı yöne göre döndürün. Şablon üzerindeki oklar ya da etiketler yönü gösterir.
04 Kenarlar
Güvenli alan ve kırım payı
- Güvenli alan: Metin kesim ve kırım çizgilerinden 3–5 mm içeride.
- Kırım payı: Kırım yerinde karton kalınlığı nedeniyle hafif kayma olabilir; hizalı öğeleri (çerçeve gibi) kırımdan uzak tutun.
- Yapıştırma bölgesi: Yapıştırma alanına logo ya da metin koymayın; yapıştırıcı baskıyı bozabilir.
- Taşma: Kesim çizgisi dışına 3 mm; köşelerde kıvrımlı kesim varsa köşe şekline uygun taşma verin.
Taşma payı ayrıntısı için taşma payı rehberine bakın.
05 Katman
Dosya katmanları ve renkler
- Bıçak izi katmanı: Ayrı katmanda tutun, baskıda görünmemeli. Çoğu zaman özel bir renk (spot) olarak tanımlanır.
- Tasarım katmanı: Bıçak izinin altında, taşma ile birlikte.
- Renk: CMYK; kurumsal rengi Pantone belirtin.
- Siyah metin: Küçük metni yalnızca K kanalında hazırlayın.
06 Hatalar
Sık yapılan hatalar
- Bıçak izi baskıya girmiş: Katman gizlenmeli ya da baskı dışı tanımlanmalı.
- Taşma yok: Kesimde beyaz kenar riski.
- Metin kırımdan geçiyor: Kutu katlanınca yazı bölünür.
- Yanlış şablon: Başka ölçüdeki şablona yerleştirilmiş tasarım. Ölçüyü teyit edin.
07 Test
Dosyayı teslim etmeden önce simülasyon
Kutu tasarımında hata, baskıdan sonra fark edilirse tüm tiraj etkilenir. Bu yüzden dosyayı göndermeden önce şablonu A4’e ya da gerçek ölçüde yazdırıp kesmek ve katlamak ucuz ama etkili bir kontroldür. Metnin kırımdan geçip geçmediğini, görsellerin kutunun doğru yüzünde olup olmadığını, yönlerin doğruluğunu bu şekilde görebilirsiniz.
Mümkünse matbaadan beyaz bir örnek kutu (mock-up) isteyin ve ürünün sığıp sığmadığını da bu örnekle test edin.
08 Yüzey
Yüzey işlemi ve bıçak izi ilişkisi
Selefon, UV lak, yaldız ya da kabartma uygulanacaksa bu bölgeleri dosyada ayrı katmanlarda belirtmek gerekir. Örneğin yaldız uygulanacak logo ayrı bir özel renk katmanı olarak hazırlanır. Bu katmanların bıçak izine göre konumu da kontrol edilmelidir; yaldız kırım çizgisine denk gelirse çatlayabilir.
+ İlgili sayfalar
Konuyla ilgili sayfalar
İşinizi birlikte netleştirelim
Ürünü, ölçüyü ve adedi yazın; size uygun seçeneği ve fiyatı bildirelim.
SSS Sık sorulanlar
Sık sorulan sorular
Bıçak izi dosyasını kim hazırlar?
Matbaa genellikle ölçüye göre bıçak izi şablonunu verir; siz tasarımı bu şablona yerleştirirsiniz.
Bıçak izi baskıda görünür mü?
Hayır. Bıçak izi yalnızca kesim ve kırım yerlerini belirten bir kılavuzdur; ayrı katmanda tutulur ve basılmaz.
Kırım çizgisi üzerine metin koyabilir miyim?
Önerilmez. Kırım yerinde baskı çatlayabilir ve metin iki yüze bölünür.
Özel kutu için yeni bıçak gerekir mi?
Standart olmayan ölçü ve şekillerde yeni kalıp (bıçak) hazırlanması gerekir; bu süre ve maliyeti etkiler.
Beyaz örnek kutu (mock-up) alınabilir mi?
Ürüne ve adede göre değişir; siparişten önce matbaaya sorun. Örnek, ölçü ve katlama hatalarını önceden yakalamayı sağlar.
Yaldız ve kabartma için dosyada ne yapılır?
Uygulanacak bölgeler ayrı özel renk katmanlarında belirtilir ve matbaa bunu uygulama kılavuzu olarak kullanır.
