Baskıda Taşma Payı (Bleed) Nedir? Kaç mm Bırakılır?
Kısa cevap: Kenara kadar uzanan renk ve görsellerde dosyayı her kenardan 3 mm taşırın; metin ve logoyu kesim çizgisinden en az 3–5 mm içeride tutun. Bu iki ayar, kesimdeki kayma payının beyaz çizgi olarak görünmesini önler.
01 Tanım
Taşma payı nedir?
Baskı makinesi büyük bir tabakaya basar, ardından tabaka giyotinle kesilir. Kesim, milimetrenin kesirleri kadar kayabilir. Arka plan rengi ya da görsel tam kesim çizgisinde bitiyorsa, küçük bir kayma kenarda ince bir beyaz şerit bırakır.
Taşma payı (bleed), tasarımın bitmiş ölçünün dışına uzatılan kısmıdır. Kesim bu fazlalığın içinden geçer, böylece kenarda beyaz kalmaz.
02 Çizgiler
Üç çizgi: kesim, taşma ve güvenli alan
Dosyada üç ayrı sınır düşünün. Bunların hepsi aynı yerde olmaz.
- Kesim çizgisi: Ürünün bitmiş ölçüsüdür. A5 için 148 × 210 mm.
- Taşma çizgisi: Kesim çizgisinin her kenardan 3 mm dışıdır. Arka plan ve görsel buraya kadar uzar.
- Güvenli alan: Kesim çizgisinin 3–5 mm içidir. Metin, logo ve telefon numarası bunun içinde kalır.
03 Ölçüler
Ölçü örnekleri
Taşma payı eklenmiş dosya ölçüsü, bitmiş ölçüden her kenarda 3 mm, toplamda 6 mm büyüktür.
| Ürün | Bitmiş ölçü | Taşma dahil dosya ölçüsü |
|---|---|---|
| A4 | 210 × 297 mm | 216 × 303 mm |
| A5 | 148 × 210 mm | 154 × 216 mm |
| A6 | 105 × 148 mm | 111 × 154 mm |
| Kartvizit (85 × 55) | 85 × 55 mm | 91 × 61 mm |
Kartvizit ölçüsü işe göre değişebilir. Dosyayı açmadan önce ürün sayfasındaki net ölçüyü kontrol edin.
04 Hatalar
En sık yapılan taşma hataları
- Çerçeve kenarda: Kenara ince bir çerçeve koymak, kesim kaydığında çerçevenin bir yanda kalın, diğer yanda ince görünmesine yol açar. Çerçeveyi güvenli alanın içine, birkaç mm içeri çizin.
- Metin kenarda: Kesime çok yakın yazı, kesimde yarım kalabilir ya da kenara yapışık görünür.
- Taşma yok: Arka plan tam ölçüde bitiyorsa kenarda beyaz çizgi riski vardır.
- Katlamalı işte taşma: Kırım çizgisinin iki yanında hizalı kalması gereken öğeler için kırım payını da hesaba katın.
05 Kontrol
Dosyayı gönderirken kontrol listesi
- 1: Dosya ölçüsü bitmiş ölçü + 3 mm taşma.
- 2: Arka plan ve görseller taşma çizgisine kadar uzuyor.
- 3: Metin ve logo güvenli alanın içinde.
- 4: Kesim işaretleri varsa taşmanın dışında duruyor.
Taşma payı hesaplamak için taşma payı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
06 Örnek
Taşma payı olmadan ne olur? Bir örnek
Elinizde koyu lacivert zeminli bir A5 el ilanı olsun. Dosyayı tam 148 × 210 mm hazırlarsanız, zemin rengi tam kesim çizgisinde biter. Giyotin bir milimetre kaysa, kenarda ince beyaz bir çizgi görünür; tiraj boyunca bazı ilanlarda sağda, bazılarında solda çıkar. Baskı kusurlu görünür ama sorun dosyadadır.
Aynı dosyayı her kenardan 3 mm taşırarak hazırlarsanız, kesim bu lacivert alanın içinden geçer. Giyotin yarım milimetre kaysa bile kenarda renk görünmeye devam eder.
07 Katlama
Katlamalı ve ciltli işlerde taşma payı
Katlamalı broşürde ve ciltli işlerde ayrıca kırım yeri ve cilt payı vardır. Kırım çizgisi ürünün içinden geçtiği için orada taşma gerekmez; yine de kırımın iki yanındaki panellerin boyalı alanları arasında hizalama kayması riski vardır. Kırım çizgisine yakın metni 5 mm içeride tutmak güvenlidir.
Ciltli katalog ve dergide iç sayfaların sırt tarafında ayrıca cilt payı bırakılır. Bu pay, sayfa ciltlenince görünmez hâle gelen kısımdır. Sırta çok yakın duran metin okunmaz hâle gelir.
- Tek kırımlı broşür: Kırım çizgisinin her iki yanında 5 mm boşluk bırakın.
- Ciltli katalog: Sırt kenarına metni ve görseli daha uzak koyun; cilt türü sırta yakın kısmı kapatır.
- Kutu ve ambalaj: Bıçak izi şablonunu kullanın; taşma payı şablonda gösterilir.
08 Uygulama
Taşma payını nasıl eklersiniz?
Tasarım programında yeni belge oluştururken ölçüyü bitmiş ölçü olarak girin, “Taşma” (Bleed) alanına 3 mm yazın. Program taşma çizgisini kırmızı bir çerçeveyle gösterir. Arka plan rengini ve görselleri bu çizgiye kadar uzatın. PDF’e kaydederken “Taşma payını kullan” seçeneğini işaretleyin.
Programı bilmiyorsanız ya da hazır şablon kullanıyorsanız, bitmiş ölçüden 6 mm büyük bir sayfa açıp tasarımı ortalayarak yerleştirebilirsiniz. Güvenli alanı da çevreden 3–5 mm içeride tutun.
+ İlgili sayfalar
Konuyla ilgili sayfalar
İşinizi birlikte netleştirelim
Ürünü, ölçüyü ve adedi yazın; size uygun seçeneği ve fiyatı bildirelim.
SSS Sık sorulanlar
Sık sorulan sorular
Taşma payı kaç mm olmalı?
Çoğu ofset baskı işinde her kenardan 3 mm taşma payı kullanılır. Siparişe özel bir ölçü varsa matbaanın verdiği şablonu esas alın.
Taşma payı ile güvenli alan aynı şey mi?
Hayır. Taşma payı kesim çizgisinin dışında kalan uzatmadır. Güvenli alan ise kesim çizgisinin içinde, metnin korunduğu bölgedir.
Beyaz zeminli işte taşma payı gerekir mi?
Arka plan beyazsa ve kenara dek uzanan renk ya da görsel yoksa taşma payına gerek kalmaz. Yine de standart şablon kullanmak hata riskini azaltır.
Kesim işareti eklemem gerekir mi?
Matbaa istiyorsa ekleyin. İşaretler taşma payının dışına yerleştirilir ve kesimden sonra ürünün üzerinde kalmaz.
Taşma payı ek maliyet çıkarır mı?
Hayır. Taşma payı dosyanın içinde olan bir uzatmadır, ayrı bir maliyeti yoktur. Kesimde kâğıt zaten tabaka üzerinden kesilir.
Taşma payı bırakmadan dosya göndersem ne olur?
Arka plan kenara kadar uzanıyorsa kesimde beyaz çizgi riski doğar. Matbaa durumu fark ederse taşmayı kendisi uzatmak ister ya da size geri bildirir; tasarım bozulabileceği için en doğrusu dosyayı taşmalı hazırlamaktır.
